Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc của tác giả Tố Hữu [Bài viết HAY NHẤT]

- , - 163, -

Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc của tác giả Tố Hữu để thấy một cuộc chia tay lịch sử giữa người Việt Bắc với người chiến sĩ cách mạng cùng bao ân tình, chung thủy… Bài thơ ra đời cũng chính là lời nhắc nhở tình nghĩa với đạo lý tri ân muôn đời của dân tộc. Hãy cùng WEBDINHNGHIA.COM tìm hiểu và phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc qua bài viết dưới đây. 

Mở bài: “Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?

– Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ, bồn chồn bước đi

Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…”

Đó là tám câu thơ đầu tiên trong bài thơ Việt Bắc của tác giả Tố Hữu. Ngay từ tám câu thơ này, nhà thơ đã phần nào bộc lộ được những tâm tư, nỗi niềm đối với một vùng đất đã từng để lại trong lòng rất nhiều những kỉ niệm quý giá. Là một nhà thơ nhưng cũng đồng thời là một người chiến sĩ rất trung thành với lí tưởng cộng sản nên những dòng thơ ông viết không chỉ thể hiện những tình cảm, tâm trạng của người đi mà còn phần nào cho thấy sự song hành với những chặng đường cách mạng của đất nước.

Đôi nét về tác giả Tố Hữu và tác phẩm Việt Bắc 

Trước khi cảm nhận và phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc, ta cần nắm được những nét chính về nhà thơ cũng như tác phẩm.

Tóm tắt đôi nét về nhà thơ Tố Hữu 

Tố Hữu (sinh năm 1920 – mất năm 2002), tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, quê ở Huế. Chính vùng đất thơ mộng, trữ tình ấy đã giúp bồi đắp hồn thơ Tố Hữu trở nên dạt dào, tha thiết. Không chỉ vậy, Tố Hữu còn được sinh ra trong một gia đình nhà Nho giàu truyền thống văn chương. Ông được học làm thơ theo lối cổ từ người bố của mình, đây chính là nền tảng để giúp ông có những bước đi vững chắc trong thơ ca. 

Nói Tố Hữu có những hiểu biết nhất định về lối thơ cổ điển từ người bố không có nghĩa vần thơ ông viết ra là những dòng khô khan, hàn lâm, mà trong những sáng tác của mình, ta đã bắt gặp giọng điệu nhẹ nhàng, trìu mến. Chất giọng ấy trong thơ có được là do Tố Hữu đã được tiếp thu từ người mẹ hiền của mình vốn ca dao, dân ca rất đỗi phong phú, thiết tha. 

Để đạt được những thành công trong sáng tác, ngoài những sự tác động của gia đình và quê hương, bản thân Tố Hữu cũng có những có những rung cảm và sự trải nghiệm quý báu của riêng mình, đặc biệt là những gì mà ông đã trải qua trong cuộc đời hoạt động cách mạng để viết thành thơ. Chọn thơ thay mình nói lên những tâm tư, suy nghĩ, ta thấy được phần lớn những nội dung mà nhà thơ thể hiện là để phục vụ cho sự nghiệp cách mạng mà mình suốt đời theo đuổi. 

Quả thật, tâm huyết mà Tố Hữu dành cho sự nghiệp của người chiến sĩ cộng sản là rất lớn nên hầu như những sự kiện quan trọng trong cuộc đời nhà thơ đều gắn với cách mạng. Con đường cách mạng mà nhà thơ đã chọn ấy lại là con đường có lắm chông gai. Từ năm 1939 – 1942, ông bị giam giữ trong rất nhiều những nhà tù ở miền Trung và Tây Nguyên. Sau đó, tháng 3 năm 1942, Tố Hữu đã dùng bản lĩnh của người chiến sĩ cách mạng để vượt ngục và hoạt động bí mật ở Thanh Hóa. 

Niềm tin và những nỗ lực Tố Hữu dành cho sự nghiệp cách mạng đã giúp nhà thơ được giao phó nhiều nhiệm vụ trọng yếu trong bộ máy chính trị của Đảng và Nhà nước. Và trong lĩnh vực văn học, Tố Hữu cũng là một cái tên xứng đáng với sự vinh danh ở Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật (1996).

Tố Hữu là một nhà thơ chiến sĩ. Khi viết thơ, ông luôn thể hiện được sự thống nhất giữa tuyên truyền cách mạng và cảm xúc trữ tình. Trong thơ ông, những nhân vật xuất hiện thường mang tư tưởng chính trị. Một đặc điểm khác trong thơ Tố Hữu nữa là có sự kết hợp giữa khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn. 

Bên cạnh việc thể hiện những vấn đề cốt yếu của đời sống, hướng đến lẽ sống lớn, tình cảm lớn và niềm vui lớn, con người mang tầm vóc sử thi, Tố Hữu luôn mong muốn người đọc sẽ cảm nhận được niềm lạc, quan, niềm tin tưởng vào cách mạng và sự lãnh đạo của Bác. Ngoài những đặc điểm trên, trong thơ Tố Hữu ta thường cảm nhận được giọng tâm tình, ngọt ngào, tha thiết và bắt gặp hình ảnh con người Việt Nam, tình cảm Việt Nam trong thời đại mới nhưng có sự tiếp nối với truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Hoàn cảnh ra đời bài thơ Việt Bắc

Trước khi phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc, ta cần nắm được hoàn cảnh ra đời của tác phẩm. Bài thơ “Việt Bắc” gắn với một sự kiện lịch sử hết sức trọng đại của đất nước. Sau khi hiệp định Giơ-ne-vơ về Đông Dương được kí kết vào tháng 7 năm 1954, hòa bình bắt đầu lặp lại và miền Bắc bước vào những tháng ngày sau giải phóng. Do đó, Trung Ương và chính phủ đã rời chiến khu Việt Bắc để trở về Hà Nội vào tháng 10 năm 1954. 

Đây không chỉ là sự kiện mang tính chất lịch sử mà còn là sự kiện dẫn đến cuộc chia tay tập thể giữa người miền xuôi và người miền núi, giữa những người chiến sĩ, cán bộ với đồng bào. Trước hoàn cảnh chia tay ấy, cả người đi và kẻ ở đều không giấu được những tâm trạng quyến luyến, vương vấn và Tố Hữu chính là người đã dùng những dòng thơ của mình để viết nên những tâm tư ấy.

cảm nhận và phân tích 8 câu đầu bài việt bắc của tác giả tố hữu
Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc của tác giả Tố Hữu

Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc của tác giả Tố Hữu 

Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc của tác giả Tố Hữu để thấy lời nhắn gửi của người ở lại, tâm trạng của người ra đi cùng những tình cảm gắn bó trong buổi chia ly ấy…

Lời nhắn gửi của người ở lại với người đi

Mở đầu bài thơ, người ở lại đã dành cho người ra đi lời nhắn gửi rất chân tình:

“Mình về mình có nhớ ta

Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng.

Mình về mình có nhớ không

Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn?”

Người ở lại hỏi “mình về mình có nhớ ta” và ta nghe trong câu hỏi ấy hiển hiện một nỗi buồn rõ rệt. Làm sao không buồn khi người đi và kẻ ở đã có một khoảng thời gian gắn bó với nhau đến tận “mười lăm năm”. Khoảng thời gian diễn ra cuộc kháng chiến chống Pháp đầy những cam go và thách thức đối với cả quân và dân ta.

Nhưng cũng trong những cam go và thách thức ấy, quân và dân đã có dịp kề vai sát cánh, chia ngọt sẻ bùi để làm điểm tựa cho nhau, giúp nhau vượt lên những trên những tổn thương, đau đớn và cả những mất mát xảy ra trong chiến tranh. Thế nên mới nói đó là khoảng thời gian mười năm “thiết tha”“mặn nồng” để rồi cách xưng hô “mình – ta” rất gần gũi, khắng khít ấy. Tất cả đã nói lên hết mức độ sâu đậm trong tình cảm của cả người đi và kẻ ở. 

Khi phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc, ta thấy “cây”-“núi”, “sông”-“nguồn” đều là những cặp hình ảnh mang ý nghĩa tượng trưng cho gốc rễ và ngọn nguồn của cách mạng, là cái nôi của kháng chiến. Vì thế cho nên người ở lại mới ướm hỏi các anh chiến sĩ, các cán bộ cách mạng liệu rằng khi về dưới xuôi rồi thì họ có nhớ những kỉ niệm ở vùng quê cách mạng này chăng. Trong đoạn thơ trên, từ “nhớ” được điệp lại nhiều lần bên cạnh mục đích muốn hỏi về tình cảm của người về dành cho Việt Bắc thì đó còn là một lời khẳng định về tình cảm nhớ thương của kẻ ở lại đối với người ra đi.

Tâm trạng bịn rịn của người ra đi với người Việt Bắc

Khi nghe người ở lại ướm hỏi như thế, người ra đi đã cảm nhận được trong lòng mình những tâm trạng, nỗi niềm chất chứa:

 “Tiếng ai tha thiết bên cồn

Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bước đi”

Lời hỏi của người ở lại nghe sao thật “tha thiết”, chân thành. Thực tế cho thấy khoảng thời gian người chiến sĩ ở bên đồng bào, cùng với đồng bào Việt Bắc trải qua biết bao những năm tháng đồng cam cộng khổ, tình cảm của họ ngày một thêm gắn bó. Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc, ta thấy với ngần ấy năm sống và gắn bó bên nhau đã giúp cho người chiến sĩ và nhân dân có cơ hội được đồng cảm, thấu hiểu nhau. 

Chỉ nghe câu hỏi của người ở lại thôi, người đi cũng có thể cảm nhận được nỗi lòng, tình cảm của người ở lại dành cho người đi lớn lao và sâu đậm đến nhường nào. Có lẽ, trong thâm tâm của những người đồng bào ở Việt Bắc, những anh chiến sĩ, những người bộ đội không khác gì là những người thân trong gia đình, sợi dây gắn kết mối liên hệ của họ không chỉ đơn thuần là tình cảm quân – dân nữa mà còn là tình thân, tình cảm của những người máu mủ, ruột thịt…

Chính vì vậy, khi cảm nhận được tình cảm ấy của đồng bào Việt Bắc dành cho mình, người đi đã nghe được sự “bâng khuâng”, “bồn chồn” trong lòng. Do thế, dù chân bước đi nhưng đó lại là bước đi bần thần, nặng nề vì tâm trạng đang rối ren, quyến luyến.

Hình ảnh người đi kẻ ở trong hoàn cảnh chia tay

Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc, người đọc nhận thấy dù ngập ngừng như thế nào, có bịn rịn và quyến luyến ra sao thì cũng không thể kéo dài thêm thời gian được ở lại Việt Bắc. Chính vì thế cảnh chia tay dù không mong muốn thì cũng đã đến lúc xảy ra khiến cho người đi, kẻ ở không khỏi xót xa:

“Áo chàm đưa buổi phân li

Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…”

Trong những câu thơ trên, tác giả đã hoán dụ hình ảnh “áo chàm” để chỉ về nhân dân ở Việt Bắc. Màu “áo chàm” là màu áo quen thuộc của con người nơi đây. Trong tâm trí người cán bộ, hình ảnh người Việt Bắc thường ngày vẫn khoác lên màu áo đó đã để lại những ấn tượng vô cùng sâu đậm. 

Cách gọi “áo chàm” thay cho việc gọi tên trực tiếp người Việt Bắc đã cho thấy người cán bộ, chiến sĩ quý nhân dân như thế nào, đặc biệt là trân trọng sự bình dị trong cả đời sống và tâm hồn của người dân nơi đây. Có lẽ sau này dù đi đâu về đâu, thì những anh bộ đội sẽ nhớ mãi màu áo ấy và những con người ấy. 

Khi phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc, ta nhận ra hình ảnh “cầm tay nhau biết nói gì hôm nay…” hiện lên thật cảm động. Lời nói, ngôn ngữ trong giây phút chia tay đã trở nên vô hiệu hóa, còn biết nói gì, làm gì hơn nữa. Chỉ cần cái “cầm tay” là đủ thấy sự chân thành, nồng ấm và chính cách thể hiện chân thành, nồng ấm đó đã thay cho tất cả mọi lời có thể nói ra trong giờ phút từ biệt. Cái tình đã cảm, cái nghĩa đã thấu, thôi thì xin gói lại tất cả những kỉ niệm, những hình ảnh tốt đẹp về nhau cất vào trong tim. 

Có lẽ dù xa cách nhưng chỉ cần người đi kẻ ở vẫn dành một góc trong tim để nhớ về nhau đã là điều đáng quý. Câu thơ được tác giả bỏ lửng đã diễn đạt rất hiệu quả thái độ xúc động, nghẹn ngào, ngập ngừng của người chiến sĩ khi phải giã từ Việt Bắc để về xuôi. Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc, ta nhận ra dù câu cuối chỉ miêu tả hành động, dù không dẫn dắt ra một lời nói nào nhưng lại thể hiện được chiều sâu của của tất cả những cảm xúc đang chất chứa trong lòng của người đi và kẻ ở.

Nhận xét khi phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc của Tố Hữu

Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc, ta nhận thấy Tố Hữu đã giúp người đọc hình dung được cảnh chia tay đầy lưu luyến và xúc động giữa người đi và kẻ ở. Để thể hiện được khung cảnh xót xa và bịn rịn ấy, Tố Hữu đã sử dụng những từ ngữ rất gợi về thời gian, không gian và cả cảm xúc của người đi lẫn kẻ ở. Bên cạnh đó, bằng việc sử dụng cặp đại từ “mình – ta”, thể thơ lục bát rất quen thuộc của ca dao và biện pháp hoán dụ đặc sắc, cuộc chia tay chan chứa ân tình giữa đồng bào Việt Bắc và cán bộ về xuôi không khỏi khiến người đọc xót lòng và cảm động.

Kết bài: Tóm lại, những câu thơ đầu của “Việt Bắc” đã bộc lộ phần nào chất chiến sĩ, thi sĩ của Tố Hữu. Những dòng thơ được viết nên không chỉ bằng cảm hứng lãng mạn mà còn bắt nguồn từ tình cảm chính trị, cụ thể hơn trong đoạn thơ trên nói riêng và toàn bài thơ “Việt Bắc” nói chung, tình cảm chính trị ấy chính là tình quân – dân nồng ấm. Dù đoạn thơ được thể hiện như một lối đối đáp giao duyên của nhân vật trữ tình và mang sắc thái tâm trạng buồn bã của sự chia tay nhưng đó lại là sự chia tay chất chứa niềm hi vọng về một sự hội ngộ ở một tương lai mới, tươi đẹp hơn. 

Dàn ý phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc của Tố Hữu 

Để giúp các bạn nắm được những ý chính trong bài viết về chủ đề phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc, dưới đây WEBDINHNGHIA.COM sẽ khái quát dàn ý phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc. 

Mở bài phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc

  • Giới thiệu đôi nét về nhà thơ Tố Hữu cùng bài thơ Việt Bắc.
  • Chỉ rõ phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc để thấy tình cảm quyến luyến giữa người ở và kẻ đi.

Thân bài phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc 

  • Tâm sự của người ở lại dành cho người đi.
    • Khung cảnh chia tay bịn rịn giữa kẻ ở và người về xuôi.
    • Cách xưng hô ‘mình – ta” : thân thiết, thân mật gần gũi như trong ca dao.
    • Điệp ngữ cùng với kết cấu tu từ được lặp lại như khơi dậy bao kỉ niệm.
    • Tái hiện khoảng thời gian gắn bó biết bao kỉ niệm của người dân Việt Bắc với người lính cách mạng. 
  • Tâm trạng bịn rịn nhớ thương của người ra đi với người Việt Bắc.
    • Từ láy “bâng khuâng” cho thấy sự xao xuyến, “bồn chồn” thể hiện sự không yên tâm trong dạ, không nỡ rời bước của người đi.
    • Hình ảnh “áo chàm” cho thấy người dân Việt bắc thân thương giản dị.
    • Cử chỉ cầm tay nhau thay lời nói chứa đầy xúc cảm.
  • Hình ảnh người ở kẻ đi trong hoàn cảnh chia ly.
  • Nghệ thuật trong 8 câu đầu của bài thơ Việt Bắc.
    • Cách liệt kê hàng loạt các kỉ niệm đã qua.
    • Cách dùng ẩn dụ, nhân hóa: rừng núi nhớ ai.
    • Sử dụng linh hoạt điệp từ “mình”.
    • Cách ngắt nhịp 4/4 đầy tha thiết.

Kết bài phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc 

  • Nêu những đánh giá chung về đoạn đầu của tác phẩm.
  • Bày tỏ suy nghĩ khi phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc.

Như vậy, qua đoạn thơ ta cảm nhận được một cách rõ nét tình cảm, tấm lòng cũng như tình yêu thương mà người Việt Bắc và người chiến sĩ cách mạng dành cho nhau. Tám câu thơ trong “Việt Bắc” của Tố Hữu đã mang lại cho người đọc nhiều ấn tượng sâu sắc. Và chính những ân tình ấy sẽ sống mãi trong lòng người đọc hôm nay và mãi về sau. Hy vọng qua chủ đề phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc đã giúp bạn có được những kiến thức hữu ích. Chúc bạn luôn học tốt!. 

Xem thêm:

Tu khoa lien quan:

  • bình giảng 8 câu đầu bài thơ việt bắc
  • cảm nhận 10 câu đầu bài thơ việt bắc
  • cảm nhận 20 câu đầu bài thơ việt bắc
  • phân tích 20 câu thơ đầu bài thơ việt bắc

Nguồn web: ZGluaG5naGlhLnZu

CATEGORIES

TOP LÀ GÌ

TOP Tìm Hiểu

TOP Định Nghĩa

Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc của tác giả Tố Hữu [Bài viết HAY NHẤT]

NAN/5
Phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc để thấy cuộc chia tay đầy bịn rịn giữa người ở và kẻ đi... Tìm hiểu dàn ý phân tích 8 câu đầu bài Việt Bắc.

FANPAGE